معافیت مالیاتی یعنی قانون برای یک درآمد یا دارایی مشخص، با شرایط معین، مالیات مقرر را مطالبه نمی‌کند. «نرخ صفر» با معافیت یکسان نیست و ممکن است همچنان تسلیم اظهارنامه، نگهداری اسناد و انجام تکالیف دیگر لازم باشد. برای اشخاص حقوقی، مبنای عمومی در راهنمای مالیات درآمد شرکت‌ها توضیح داده شده است.
پیش از استفاده از معافیت چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
شماره ماده، نوع درآمد، دوره زمانی، مجوز، محل فعالیت و تکالیف اظهارنامه‌ای باید هم‌زمان بررسی شوند. صرف شباهت عنوان فعالیت با یک معافیت، برای اعمال آن کافی نیست.
درآمدهای حقوق و دستمزد
مادهٔ ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم اصل معافیت سالانه درآمد حقوق را پیش‌بینی می‌کند و مبلغ و نرخ‌ها در قوانین بودجه سنواتی تعیین می‌شوند. برخی دریافتی‌ها نیز ممکن است طبق مادهٔ ۹۱ یا حکم خاص معاف باشند. برای عدد و سقف معتبر هر سال، مقالهٔ معافیت مالیات حقوق و متن بودجه همان سال را بررسی کنید.
کارفرما باید حتی با وجود معافیت بخشی از حقوق، تکلیف محاسبه و ارسال فهرست را طبق مقررات انجام دهد.
معافیت‌ها و نرخ صفر فعالیت اقتصادی
درآمد برخی فعالیت‌های کشاورزی، تولیدی، معدنی، صادراتی یا تعاونی ممکن است با شرایط قانونی معاف یا مشمول نرخ صفر باشد. مواد ۸۱، ۱۳۲، ۱۳۳ و ۱۴۱ هرکدام دامنه و شرایط جداگانه دارند. مجوز فعالیت، تاریخ بهره‌برداری، محل استقرار و انجام تکالیف مالیاتی می‌تواند در نتیجه اثر بگذارد.
نرخ صفر به معنی بی‌نیازی قطعی از اظهارنامه و اسناد نیست. مؤدی باید مدارک احراز شرایط و تفکیک درآمدهای مشمول و غیرمشمول را نگه دارد.
معافیت‌های مرتبط با ملک و اجاره
قانون برای برخی درآمدهای اجاره و بعضی وضعیت‌های ملکی حکم ویژه دارد. برای نمونه، معافیت متراژی تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳ به املاک مسکونی اجاری و مجموع متراژ مفید هر شخص در تهران یا سایر نقاط مربوط است؛ بنابراین تعداد واحد به‌تنهایی معیار نیست. جزئیات را در راهنمای مالیات اجاره ملک بخوانید.
کاربری ملک، محل آن، سهم مالک و نحوه اجاره باید مستند باشد. معافیت اجاره را نباید با معافیت نقل‌وانتقال یا مالیات خانه خالی یکی دانست.
ارث، مهریه و سایر معافیت‌های خاص
هر انتقال مالی حکم خودش را دارد. مهریه طبق مادهٔ ۱۴۴ معاف است، اما ارث تابع فصل مالیات بر ارث و تاریخ فوت است. برای موارد استثنا و دارایی‌های معاف، راهنمای معافیت مالیات بر ارث را ببینید.
چک‌لیست استفاده امن از معافیت
- ماده قانونی و نسخه معتبر آن را مشخص کنید.
- شرایط، سقف و دوره زمانی معافیت را بررسی کنید.
- مجوزها، قراردادها و اسناد درآمد را نگه دارید.
- درآمد معاف را از درآمد مشمول در دفاتر تفکیک کنید.
- اظهارنامه و سایر تکالیف را حتی در صورت نرخ صفر فراموش نکنید.
