اصل مهریه، چه وجه نقد یا سکه باشد و چه مال منقول یا غیرمنقول، طبق مادهٔ ۱۴۴ قانون مالیاتهای مستقیم از پرداخت مالیات معاف است. بنابراین دریافت مهریه برای زن، صرفاً به دلیل عنوان مهریه، مالیات بر درآمد اتفاقی ایجاد نمیکند. درباره زمان مطالبه نیز راهنمای مهریه پس از طلاق را ببینید.
مبنای معافیت مالیاتی مهریه
مادهٔ ۱۴۴ بهصراحت «مهریه اعم از منقول یا غیرمنقول» را معاف کرده است. این حکم با مالیات بر ارث، هبه یا درآمد عادی تفاوت دارد؛ زیرا مبنای انتقال، تعهد مهریه در نکاح است. برای استفاده روشن از این حکم، سند ازدواج و مدارک اجرای مهریه باید ارتباط مال منتقلشده با مهریه را نشان دهند.
مهریه سکه و وجه نقد
تحویل سکه یا پرداخت وجه به عنوان مهریه مشمول مالیات بر دریافت مهریه نیست. افزایش قیمت سکه نیز ماهیت مهریه را تغییر نمیدهد. با این حال، اگر دارایی پس از دریافت در فعالیت تجاری یا معامله دیگری به کار رود، آثار مالیاتی آن فعالیت بعدی جدا از اصل دریافت مهریه بررسی میشود.
نوع و مقدار مهریه و شیوه پرداخت بهتر است در سند و توافقهای زوجین روشن باشد؛ مقالهٔ شروط ضمن عقد درباره اهمیت تنظیم دقیق توافقها توضیح میدهد.
مهریه غیرمنقول مانند ملک
معافیت مادهٔ ۱۴۴ شامل مهریه غیرمنقول نیز میشود. با این حال، انتقال رسمی ملک ممکن است نیازمند سند، استعلام، هزینههای ثبتی و بررسی بدهیهای مرتبط با خود ملک باشد. «معافیت مالیاتی مهریه» را نباید با حذف خودکار همه هزینههای دفترخانه یا تشریفات انتقال یکی دانست.
در سند انتقال باید روشن باشد که ملک در اجرای مهریه منتقل میشود. اگر انتقال، صلح یا هبه مستقلی خارج از تعهد مهریه باشد، حکم مالیاتی ممکن است متفاوت شود.
تفاوت مهریه با هبه و مصالحه
| عنوان انتقال | مبنای بررسی |
|---|---|
| اجرای مهریه | معافیت مادهٔ ۱۴۴ قانون مالیاتهای مستقیم |
| هبه یا بخشش مستقل | قواعد انتقال بلاعوض و مالیات اتفاقی |
| صلح مستقل | متن قرارداد، عوض و ماهیت واقعی معامله |
صرف استفاده از واژهٔ مهریه برای انتقالی که در واقع ارتباطی با عقد نکاح ندارد، تعیینکننده نیست. اسناد و واقعیت معامله اهمیت دارند.
اگر انتقال مهریه بخشی از توافق جدایی است، شرایط آن را همراه سایر آثار در راهنمای طلاق توافقی نیز بررسی کنید.
مدارک و نکات عملی
- سند ازدواج و میزان مهریه را نگه دارید.
- در رسید پرداخت یا سند انتقال، اجرای تعهد مهریه را قید کنید.
- برای ملک، وضعیت ثبتی و هزینههای انتقال را پیش از دفترخانه بررسی کنید.
- اگر بخشی از مهریه بخشیده یا مصالحه میشود، متن توافق را دقیق تنظیم کنید.
مطالبه مهریه با درخواست طلاق تعارض ذاتی ندارد؛ توضیح بیشتر در مقالهٔ درخواست طلاق از طرف زن و مهریه آمده است.
