فک رهن چیست؟

فک رهن، به معنای آزاد کردن مال مورد رهن از حالت وثیقه است و می‌تواند به طرق زیر اعمال شود:

• پرداخت دین از طرف راهن: در صورتی که راهن، دین خود را به مرتهن پرداخت کند، عقد رهن فک می‌شود. این نوع فک رهن، رایج‌ترین نوع فک رهن است.
• صرف نظر کردن مرتهن از مال مرهونه: در صورتی که مرتهن، از مال مرهونه صرف نظر کند، عقد رهن فک می‌شود. این نوع فک رهن، کمتر اتفاق می‌افتد.
• ابراء دین از طرف مرتهن: در صورتی که مرتهن، دین راهن را ابراء کند، عقد رهن فک می‌شود. این نوع فک رهن، نیز کمتر اتفاق می‌افتد.

فک رهن با پرداخت دین

در صورتی که راهن، دین خود را به مرتهن پرداخت کند، عقد رهن فک می‌شود. پرداخت دین، می‌تواند به صورت نقدی، نسیه، یا تهاتر انجام شود.

در صورتی که پرداخت دین، به صورت نسیه انجام شود، در پایان آخرین قسط، عقد رهن فک می‌شود.

در صورتی که پرداخت دین، به صورت تهاتر انجام شود، در صورتی که مال مورد رهن، با دین راهن، معادل باشد، عقد رهن فک می‌شود.

فک رهن با صرف نظر کردن مرتهن

در صورتی که مرتهن، از مال مرهونه صرف نظر کند، عقد رهن فک می‌شود. صرف نظر کردن مرتهن، باید به صورت کتبی به راهن اعلام شود.

فک رهن با ابراء دین

در صورتی که مرتهن، دین راهن را ابراء کند، عقد رهن فک می‌شود. ابراء دین، باید به صورت کتبی به راهن اعلام شود.

مدارک لازم برای فک رهن

مدارک لازم برای فک رهن، به شرح زیر است:

• سند رهن: سند رهن، سندی است که عقد رهن را بین راهن و مرتهن، اثبات می‌کند.
• مدارک پرداخت دین: مدارک پرداخت دین، می‌تواند شامل رسید پرداخت وجه نقد، رسید پرداخت چک، رسید پرداخت کارت به کارت و غیره باشد.
• اقرارنامه مرتهن: اقرارنامه مرتهن، سندی است که مرتهن در آن، از مال مرهونه صرف نظر می‌کند یا دین راهن را ابراء می‌کند.

برای فک رهن، راهن باید مدارک لازم را به دفترخانه اسناد رسمی ارائه دهد. دفترخانه اسناد رسمی، پس از بررسی مدارک، اقدام به فک رهن می‌کند.

در صورتی که عقد رهن، در دادگاه ثبت شده باشد، برای فک رهن، راهن باید دادخواست فک رهن را به دادگاه ارائه دهد. دادگاه، پس از بررسی مدارک، اقدام به فک رهن می‌کند.

چگونه می‌توانم فک رهن انجام دهم؟

برای فک رهن، می‌توانید یکی از روش‌های زیر را انجام دهید:

فک رهن با پرداخت دین

در صورتی که فک رهن، به دلیل پرداخت دین باشد، باید مراحل زیر را انجام دهید:

1. مدارک پرداخت دین را جمع‌آوری کنید. مدارک پرداخت دین، می‌تواند شامل رسید پرداخت وجه نقد، رسید پرداخت چک، رسید پرداخت کارت به کارت و غیره باشد.
2. مدارک رهن را جمع‌آوری کنید. مدارک رهن، می‌تواند شامل سند رهن، قرارداد رهن و غیره باشد.
3. مدارک را به دفترخانه اسناد رسمی ارائه دهید. دفترخانه اسناد رسمی، پس از بررسی مدارک، اقدام به فک رهن می‌کند.

فک رهن با صرف نظر کردن مرتهن

در صورتی که فک رهن، به دلیل صرف نظر کردن مرتهن باشد، باید مراحل زیر را انجام دهید:

1. اقرارنامه مرتهن را دریافت کنید. اقرارنامه مرتهن، سندی است که مرتهن در آن، از مال مرهونه صرف نظر می‌کند.
2. مدارک رهن را جمع‌آوری کنید. مدارک رهن، می‌تواند شامل سند رهن، قرارداد رهن و غیره باشد.
3. مدارک را به دفترخانه اسناد رسمی ارائه دهید. دفترخانه اسناد رسمی، پس از بررسی مدارک، اقدام به فک رهن می‌کند.

فک رهن با ابراء دین از طرف مرتهن

در صورتی که فک رهن، به دلیل ابراء دین از طرف مرتهن باشد، باید مراحل زیر را انجام دهید:

1. اقرارنامه مرتهن را دریافت کنید. اقرارنامه مرتهن، سندی است که مرتهن در آن، دین راهن را ابراء می‌کند.
2. مدارک رهن را جمع‌آوری کنید. مدارک رهن، می‌تواند شامل سند رهن، قرارداد رهن و غیره باشد.
3. مدارک را به دفترخانه اسناد رسمی ارائه دهید. دفترخانه اسناد رسمی، پس از بررسی مدارک، اقدام به فک رهن می‌کند.

دعوای فک رهن

در صورتی که فک رهن، به دلیلی غیر از پرداخت دین باشد، می‌توانید از طریق دادگاه، اقدام به فک رهن کنید. برای این کار، باید دادخواست فک رهن را به دادگاه عمومی حقوقی ارائه دهید.

مدارک لازم برای طرح دعوای فک رهن، عبارتند از:

• مدارک شناسایی راهن
• مدارک شناسایی مرتهن
• سند رهن
• مدارک پرداخت دین (در صورتی که فک رهن، به دلیل پرداخت دین باشد)
• اقرارنامه مرتهن (در صورتی که فک رهن، به دلیل صرف نظر کردن مرتهن یا ابراء دین از طرف مرتهن باشد)

دادگاه، پس از بررسی مدارک و مستندات دعوا، حکم به فک یا عدم فک عقد رهن، صادر می‌کند.

انواع دعوای فک رهن

دعوای فک رهن، دعوایی است که راهن علیه مرتهن اقامه می‌کند تا از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند. دعوای فک رهن، می‌تواند به دو صورت مطرح شود:

• دعوای فک رهن به دلیل پرداخت دین: در صورتی که راهن، دین خود را به مرتهن پرداخت کند، می‌تواند از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند. این نوع دعوا، رایج‌ترین نوع دعوای فک رهن است.
• دعوای فک رهن به دلیل سایر موارد: در صورتی که فک رهن، به دلیلی غیر از پرداخت دین باشد، راهن می‌تواند از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند. این موارد، می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
  • صرف نظر کردن مرتهن از مال مرهونه: در صورتی که مرتهن، از مال مرهونه صرف نظر کند، راهن می‌تواند از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند.
  • ابراء دین از طرف مرتهن: در صورتی که مرتهن، دین راهن را ابراء کند، راهن می‌تواند از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند.
  • توقوع حوادث قهری: در صورتی که مال مورد رهن، به دلیل حوادث قهری، از بین برود یا تلف شود، راهن می‌تواند از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند.
  • بطلان عقد رهن: در صورتی که عقد رهن، باطل باشد، راهن می‌تواند از دادگاه بخواهد که عقد رهن را فک کند.

ارکان دعوای فک رهن

ارکان دعوای فک رهن، به شرح زیر است:

• خواهان: خواهان دعوای فک رهن، راهن است.
• خوانده: خوانده دعوای فک رهن، مرتهن است.
• موضوع دعوا: موضوع دعوای فک رهن، فک عقد رهن است.
• دلایل و مستندات دعوا: دلایل و مستندات دعوای فک رهن، می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
  • سند رهن: سند رهن، سندی است که عقد رهن را بین راهن و مرتهن، اثبات می‌کند.
  • مدارک پرداخت دین: مدارک پرداخت دین، می‌تواند شامل رسید پرداخت وجه نقد، رسید پرداخت چک، رسید پرداخت کارت به کارت و غیره باشد.
  • اقرارنامه مرتهن: اقرارنامه مرتهن، سندی است که مرتهن در آن، از مال مرهونه صرف نظر می‌کند یا دین راهن را ابراء می‌کند.

رسیدگی به دعوای فک رهن، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است. دادگاه، پس از بررسی مدارک و مستندات دعوا، حکم به فک یا عدم فک عقد رهن، صادر می‌کند.

نمونه‌ها

در مثال‌های زیر، فک رهن اعمال می‌شود:

• اگر شخصی، از بانک وام بگیرد و سند ملک خود را در رهن بانک قرار دهد، در صورتی که شخص، اقساط وام را به طور کامل پرداخت کند، بانک باید سند ملک را به شخص بازگرداند. این عمل، فک رهن است. در مورد رهن خانه بیشتر بخوانید.
• اگر شخصی، از دیگری طلب پول داشته باشد و طلب خود را به عنوان وثیقه، در رهن آن شخص قرار دهد، در صورتی که شخص، طلب خود را از آن شخص دریافت کند، می‌تواند از آن شخص بخواهد که مال مورد رهن را به او بازگرداند. این عمل، فک رهن است.